Türk Ocakları Eskişehir Şubesi tarafından düzenlenen Perşembe Sohbetleri kapsamında Doç. Dr. Mehmet TOPAL, Ayasofya’nın son müdürü kültür tarihçisi Hayrullah Cengiz ile “Ayasofya’nın Tarihten Günümüze Serüvenini” konuştu.

 

Hayrullah Cengiz konuşmasında özetle:

“Ayasofya 1500 yaşında tarihi mabet, ilk inşa edildiği günden günümüze geldiğinde birçok siyasi, dini ve toplumsal gelişmelerin de merkezi olmuştur. Bugün Ayasofya’yı kendi ağzından, dilinden anlatmak istiyorum.

Evliya Çelebi’nin anlattıklarını esas alırsak; Ayasofya ilk defa Hz. Süleyman tarafından inşa edilmiş. Bugünkü devasa mabet ise 4. yapıdır. Buna göre Hz. Süleyman’ınki ilk yapı, sonra putperestlik döneminde bir tapınak daha sonra Hıristiyanlık inancına göre 360 yılında ve 415 yılında kilise inşa edilir. İlk üçü hakkında elimizde belge mevcut değil. İlk belgeler, bilgiler 415’de yapılana aittir.

Aya-Sofya = “Kutsal Bilgelik” ya da “Kutsal Hikmet” manasına gelir. İstanbul fethedildikten sonra Osmanlı ismine hiç dokunulmamıştır. Kutsal isminden olsa gerek.

Yaklaşık 1483 yaşında. Hıristiyanlık âleminde önce ve sonra taklit edilemeyen mabet. 1000 yıl boyunca kapsadığı kapalı hacmi, alanı geçilemeyen mabet. Devasa kubbesiyle halen dünyada sayılı kubbeli yapılardan ve 5 yıl 10 ay gibi en hızlı sürede inşa edilen mabet. Daha 6. Asırda “Dünyanın 8. Harikası diye nitelendiriliyordu” dedi.


PAYLAŞ