GİRİŞ

“Türkçe’m, ses bayrağım benim” diyor meşhur şair Fazıl hüsnü Dağlarca…
Bu “ses bayrağının” altında bu gün yaklaşık 200 milyon Türk yaşıyor. Yeryüzünde bu kadar yaygın olarak konuşulan ve kullanılan bir dile sahibiz. Dün “ ses bayrağı” olan Türkçe, bugün ne yazık ki hak ettiği yerde, zirvelerde dalgalanmıyor.
Bu konuda birçok yazılar yazıldı, konferanslar verildi, çalışmalar yapıldı ve yapılmaya devam edilecektir. Bu yapılan çalışmaların ne kadarını toplumumuza ulaştırabiliyoruz? Neden çalışmalarımızı halkımıza hitap etmiyor? Çalışmaların en önünde olması gereken kişiler ya da kurumlarımızdan bir kısmı olan siyasi partilerimiz, halkı temsil ettikleri için bir yerlere gelebilmektedirler. Peki, halkı temsil eden siyasi partilerimiz, yapacakları çalışmalardan bahsettikleri siyasi parti programlarında Türkçeye ne kadar yer ayırtmaktadırlar? Türkçe konuşulan, Türkçe yazılan Türkiye Cumhuriyeti’nde siyasilerimiz Türkçe ile ilgili ne düşünmektedirler? Türkçe ile ilgili çalışmalar yapmada siyasilere büyük görev düştüğü düşüncesiyle, ülkemizdeki siyasi partilerin güncel siyasi parti programlarını incelemeye çalıştık ve bazı veriler elde ettik.
Bu yazıdaki amacımız; ekonomiden dış ilişkilere, eğitimden sağlığa tarihten kültüre pek çok alanda sistemler geliştirip ve politikalar üreterek ülkemizi yöneten ve yönetmeye talip olan siyasi partilerimizin siyasi parti programlarındaki Türkçeye bakış açılarını ortaya koymaktır. Ancak bu çalışma her hangi bir partiyi övmek veya yermek amacı gütmemektedir. Yalnızca var olan duruma ilişkin nitel bir betimleme yapmaktır.
İnceleyeceğimiz siyasi partileri seçerken 2002 ve 2007 seçimlerinde aldıkları oy oranı itibariyle, ülkemizde belli bir kitleye sahip olanları dikkate aldık. Bu konuda Yüksek Seçim Kurulunun ilgili yıllara ait sınır kapılarının da dâhil edildiği genel seçim sonuçlarını kullanarak çalışmamıza yön verdik. Dumlupınar Üniversitesi Türkçe Topluluğu üyeleri arasında yaptığımız bir anketle de YSK verilerinin dışında yer alan partilerden bir kısmını da incelemeye aldık. Bununla birlikte çalışmamızın konu alanını ve parti sayısını dar tuttuk. Incelemek istedigimiz partilerden bir kısmına ulasamadık, bir kısmı da kapanmıstı; önceliğimizi genel ağ (internet) üzerindeki sayfalarında parti programına rahat ulaşabildiğimiz, bizlere zaman kaybettirmeyecek ve hala kapatılmamış partilerimize verdik.
Programlarını incelediğimiz siyasi partilerimiz ( alfabe sırasına göre)

  • Adalet ve Kalkınma Partisi[*]
  • Büyük Birlik Partisi
  • Cumhuriyet Halk Partisi
  • Demokrat Parti
  • Demokratik Sol Parti
  • Milliyetçi Hareket Partisi
  • Saadet Partisi
  • Türkiye Partisi

BULGULAR
Öncelikle yukarıda adları verilmiş partilerin genel ağ ortamındaki (internet) parti programları incelenmiş ve bu programlarda Türkçe anahtar kelimesi ile bir tarama yapılmıştır. Daha sonra programları incelenen partilerin Türkçeye ilişkin görüşleri aşağıdaki alt başlıklarda incelenmiştir:

  • Eğitim ve Öğretimde Türkçe
  • Yurt Dışında Yaşayanlar için Türkçe
  • Türkçe ile İlgili Araştırmaların Yapılması
  • Uluslararası bir Dil olarak Türkçe
  • Yaygınlaştırma ve Zenginleştirme Çalışmaları
  • Bilim Dili Olarak Türkçe
  • Türkçe Konuşulan Devletlerle İlişkiler
  • Kurumsal Düzenlemeler Yapma
  • Yabancı Dil Eğitim

Tablo 1: Siyasi Partiler ve Türkçe

Alt Başlıklar/ Partiler AKP BBP CHP DP DSP MHP SP TP
Eğitim ve Öğretimde Türkçe            
Yurt Dışında Yaşayanlar için Türkçe              
Türkçe ile İlgili Araştırmaların Yapılması              
Uluslararası bir Dil Olarak Türkçe          
Yaygınlaştırma ve Zenginleştirme Çalışmaları          
Bilim Dili Olarak Türkçe          
Türkçe Konuşulan Devletlerle İlişkiler              
Kurumsal Düzenlemeler yapma              
Yabancı Dil Eğitimi    

A) Eğitim ve öğretimde Türkçenin yaygınlaştırılması için çalışmalar yapmayı planlayan iki siyasi partimiz vardır. Bunlardan biri Demokrat Parti diğeri ise Milliyetçi Hareket Partisi’dir. Demokrat Parti programında, “Demokrat Partinin eğitim anlayışının temelinde “herkesin kendi ana dilini, din ve inancını öğrenme hakkının, temel bir insan hakkı olduğudüşünce ve değerlendirmesi yatar; ancak, resmi dil yani eğitim dili Türkçedir ve Türkçe kalacaktır” ibaresi yer almaktadır. Milliyetçi Hareket Partisi’nde ise “Eğitimin her kademesinde eğitim dili Türkçe olup, Türkçeden başka hiçbir dil eğitim ve öğretim kurumlarında Türk vatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Türkçenin doğru ve güzel kullanımını teminen iyi bir şekilde öğretimine önem verilecek” cümlesi yer almaktadır.
B) Yurt dışında yaşayan vatandaşlarımızın ana dillerini unutmamaları için çalışma yapmayı hedefleyen partimiz, sadece Türkiye Partisi’dir. Parti programında “Yurt dışındaki çocuk ve gençlerimizin ana dili unutmamaları ve kültürel kimliklerini korumak için yurt içinde ve yurt dışında eğitim imkânları güçlendirilecektir.” ibaresi yer almaktadır. Bu konuda çalışma yapılması elbette gerekmektedir; ama bu partimiz sadece yurt dışındaki vatandaşlarımızı düşünmüş, ülkemizde Türkçe üzerine çalışma yapmak için bir hedef ya da amaç belirlememiştir.
C) Türkçe ile ilgili araştırmalar tesvik etmek için çalışmalar yapmayı planlayan tek partimiz, Milliyetçi Hareket Partisi’dir. Milliyetçi Hareket Partisi programında, “Türkçe Konuşulan ülke ve topluluklara yönelik dil ve kültür araştırmalarına önem verilmesini, Türkçenin bütün lehçeleriyle anlaşılabilir ve kullanılabilir olması için şartlar oluşturulacağı” belirtmektedir.
D) Türkçemizin uluslararası bir dil olması için çalışma yapmayı planlayan üç partimiz önce çıkmaktadır. Bunlar; Büyük Birlik Partisi, Cumhuriyet Halk Partisi ve Milliyetçi Hareket Partisidir. Bu üç partimiz parti programında; Türkçenin uluslar arası bir dil olması için gerekli hassasiyeti göstererek bu konuda çalışma yapacaklarını belirtmektedirler.
E) Türkçemizin konuşulduğu alanların yaygınlaştırılması ve zenginleştirilmesi için çalışma yapmayı planlayan üç partimiz öne çıkmaktadır. Cumhuriyet Halk Partisi, Demokratik Sol Parti ve Milliyetçi Hareket Partisi’dir.
Cumhuriyet Halk Partisi bu kapsamı daha geniş tutarak “Türk Dilinin gücünü halktan ve kaynaklardan alarak zenginleştirilmesi, arı, yalın ve özgün yapısını koruyabilmesi; yazın, sanat ve bilimin her alanında yeterli hale gelmesi süreci kararlılıkla sürdürülecektir.” demektedir. Cumhuriyet Halk Partisi, bu konudaki faaliyetlerini zenginleştirme çabası göstererek, her alanda Türkçe kullanımı için çalışmalar yapacağını belirtmektedir.
Demokratik Sol Partisi ise, “Türkiye Türkçesinin dünya çapında yaygınlaştırılmasına çaba gösterilecektir.” cümlesiyle amacını belirtmektedir.
Milliyetçi Hareket Partisinde ise, Türk Dili araştırmalarına önem verileceği belirtilirken, yaygınlaştırma çalışmalarının da çok geniş bir kapsamda yapılmasının düşünüldüğü ortaya çıkmaktadır.
F) Türkçenin bilim dili olması için çalışmalar yapmayı düşünen ve buna programında yer veren üç partimiz bulunmaktadır. Bu partilerimiz sırasıyla AKP, CHP ve MHP’dir. Adalet ve Kalkınma Partisi programında, Türkçenin bilim dili olarak kullanılmasını özendireceklerini belirtmektedir. Cumhuriyet Halk Partisi de, Türkçenin bilimin her alanında yeterli hale getirilmesi için çalışma yapacaklarını belirtmektedir. Milliyetçi Hareket Partisi de Türkçenin uluslararası düzeyde bilim dili olarak kullanılabilmesi için çalışmalar yapacağını ifade etmektedir.
G) Türkçe konuşan devletlerle ilişkileri arttırmayı hedefleyen tek partimiz, Milliyetçi Hareket Partisi’dir. Bu bağlamda, Büyük Türk Düşünürü Gaspıralı İsmail’in “dilde, fikirde, işte birlik” esasına dayanarak çalışmalar yapmayı planlamaktadır.
H) Türkçe için kurumsal düzenlemeler yapmayı planlayan tek partimiz bulunmaktadır. Bu partimiz de Cumhuriyet Halk Partisi’dir. CHP, “Türk Dil Kurumu ile birlikte Atatürk’ün vasiyetnamesinde yer alan Türk Tarih Kurumu’nun gerçek işlevlerini sürdürebilmeleri için gerekli yasal düzenlemeler yapılacak; Türk Tarih Kurumu ve Türk Dil Kurumunun 1980 yılından sonra bozulan yapıları düzeltilerek, kurumlar yeniden eski statüsüne kavuşturulacaktır” denilmektedir.
CHP, TDK ve TTK’nın statüsü kadar çalışmalarının içeriği üzerinde de durması gerekmektedir. Böyle bir madde ideolojik yaklaşımı simgelemektedir ve birçok kişinin böyle bir durumu kabul etmeyeceğini yazılan yazılardan ve yapılan konuşmalardan anlamaktayız.
Türkçe ile ilgili araştırma yaparken; gözümüze çarpan bir konu da parti programlarında ki yabancı dil eğitimi hakkında belirtilen ifadelerdi. İncelediğimiz partilerin birçoğunda yabancı dille eğitim kalitesinin yükseltilmesi ve yabancı dil eğitiminin modern imkân ve araçlarla yapılması gerektiğini vurgulanmaktadır. CHP, “ her lise öğrencisi en az bir yabancı dili öğrenecek, çağdaş yabancı dillerin eğitimine önem verilecek(…)” denilmektedir. Demokrat Parti’de yabancı dil eğitimiyle ilgili kurumsal düzenlemeler yapmayı ve müfredat içeriğinde ağırlığını arttırmayı düşünmektedir.
Yabancı dil eğitiminin en son teknoloji ve imkânlarla yapılmasını Türk Gençliği olarak biz de istemekteyiz. Kurumsal düzenlemeleri, yabancı dil eğitimi için yaparken, neden Türkçe eğitimi için kurumsal düzenlemeler yapılmamaktadır? Bunun yanında Türkçe kullanımı için yasalar uygulanmamaktadır. Genel anlamda konuşmalar başladığı zaman, Türkçe ile övünülmesi gerektiği belirtilmektedir. Dünyaya hükmetmiş bir millet olarak; kendi dilimize sahip çıkacak birkaç kanunu çıkarıp, uygulanması için çalışmalar yapmak çok mu zor acaba? Siyasilerimiz seçim meydanlarında attıkları nutukların yanına Türkçe ile ilgili birkaç çalışma sıkıştıramıyorlar mı?

SONUÇ
Adalet ve Kalkınma Partisi, son yıllarda Türkçe ile ilgili çalışmalarını arttırmaya başladı; ama ilerleyen zamanlarda uygulanır mı uygulanamaz mı bilemeyiz. Bilgisayarlarda F klavye zorunluluğu, yurt dışından aldığımız her türlü teknolojik eşyalarda Türkçe kullanılması zorunluluğu vb. Tabii, halkımızın hala otomobil ve buna benzer araçlarını TÜV denilen ve açılımını bilmediği devletin özelleştirdiği kurumlara muayene ettirdiğini unutmamak lazım.
Toplam dokuz başlık altında incelediğimiz siyasi partilerimiz arasında güncel programında Türkçeye en fazla yer veren partimiz, Milliyetçi Hareket Partisi’dir. İkinci partimiz ise Cumhuriyet Halk Partisi’dir. Şunu da belirtmemiz gerekir ki, bu maddeler partilerimizin sadece programlarında yer almaktadır. Burada birinci ya da sonuncu olan partilerimizin Türkçe ile ilgili çok güzel çalışmalar yaptıklarını ya da yapmadıklarını belirtmemiz yanlış bir değerlendirme olur.
İncelediğimiz partilerden biri olan Saadet Partisi’nin programında Türkçe ile ilgili herhangi bir maddeye yer verilmemiştir. Bunun yanında yabancı dil eğitimiyle ilgili bir madde de yer almamaktadır. DSP parti programında da yabancı dil eğitimi hakkında bir maddeye yer verilmemiştir.
Yabancı Dil Eğitimi yanında Yabancı Dille Eğitim konusu da son derece önemli olup, bu konuda ne yapmak gerektiği konusu hiçbir parti programında yer almamıştır. Bu durumda, zorumuza gitse de, eğitimini İngiliz Dilinde yapan lise ve Üniversitelerimizin varlığından rahatsız olan parti yok demek durumundayız.
Çalışmamızda belirlediğimiz bir örneklemi inceledik. Bu yoldan hareketle siyasi partilerimizin çalışmaları daha ayrıntılı incelenerek, çalışmalara yön verilebilir. Artık siyasilerimiz mahalle tartışmalarını bırakarak ülkemizin geleceği ve Türk Milletinin geleceği için çalışmalar yapmalıdır. Ütopyalarını insanlara anlatmak yerine mantıklı ve bulunduklarını yere yakışan çalışmalar yapmaları gerekmektedir. Siyasilerimiz, Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün arkasına sığınmak yerine onun düşüncelerini benimseyerek bu zorlu yolda birlikte hareket etmelidirler Sade bir vatandaş olarak, artık siyasilerimizin Türkçeye daha fazla önem vermelerini; çıkarılması gereken kanunların çıkartılmasını ve uygulanmasını istiyoruz.

KAYNAKÇA:
Cevizoğlu, Hulki. 2008, Türkiye ve Türkçe Üzerine Oynanan Oyunlar, Cevizkabuğu yayınları, 3. Baskı. Ankara

Sinanoğlu, Oktay. 2006 Bye bye Türkçe Alfa yayınları 27. Basım. İstanbul

http://www.akparti.org.tr/parti-programi_79.html#
http://www.bbp.org.tr/menu_detail.php?icerikid=6
http://www.chp.org.tr/Dosyalar.aspx?FileCatID=5
http://www.dp.org.tr/dokumanlar/DP.program.pdf
http://www.dsp.org.tr/dsp/Tarih%C3%A7e/PartiProgram%C4%B1/%C4%B0%C3%A7indekiler/tabid/74/Default.aspx
http://www.mhp.org.tr/mhp_parti_programi.php
http://www.saadet.org.tr/kurumsal/i.-giris/689
http://www.turkiyepartisi.org.tr/index.php?option=com_content&view=article&id=83&Itemid=86
http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2007MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahilgrafik.pdf
http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2002MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahilgrafik.pdf
http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2002MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahil.pdf
http://www.ysk.gov.tr/ysk/docs/2002MilletvekiliSecimi/gumrukdahil/gumrukdahil.pdf


[*] TDK, Adalet ve Kalkınma Partisinin kısaltmasının Ak Parti olduğunu belirtmektedir; ama Türk Dili ile ilgili çalışmalar yapan birçok kişi, her ne kadar tüzüğünde yazsa da, öyle bir kısaltma kullanmasını dogru bulmamaktadır.

PAYLAŞ