Türk Ocakları Isparta Şubemizin düzenlediği Ocakbaşı sohbetinin konusu "Uyuşturucu Madde ve Teknoloji Bağımlılığı ", konuğu ise  Rehberlik ve Araştırma Merkezi Rehberlik Öğretmeni Sayın Enver Gülbahar oldu. Prof. Dr. Turan Yazgan konferans salonunda ki, bazı görsel slayt ve videolar ile zenginleştirilen sohbeti çoğunluğu sdü öğrencisi  katılımcılar dinledi. Günün konuğu özetle şöyle dedi:

 

Madde bağımlılığı ile mücadelede önleme çalışmaları bir birime, tedavi masrafları on sekiz birime mal olmaktadır. Bu nedenle önleme çalışmaları büyük önem kazanmaktadır. Bir çok kişi ve farklı kurum tarafından yapılan önleme çalışmaları iyi niyetle yapılmış olsa da bazen aksi sonuçlar verebilmekte; özendirici olabilmektedir. Bu nedenle önleme faaliyetlerine yönelik eğitimler yaş gurupları da göz önünde bulundurularak yapılması gerekmektedir.

 

Türkiye Bağımlılıkla Mücadele Eğitim Programı (TBM ) koruyucu/önleyici bir program olup; Yeşilay cemiyeti ve Millî Eğitim Bakanlığı arasındaki protokolle yürütülmektedir. Sigara bağımlılığı, alkol bağımlılığı, madde bağımlılığı, teknoloji bağımlılığı ve sağlık yaşam konularını içeren beş modülden oluşmaktadır. Anaokulunda teknoloji bağımlılığı ve sağlıklı yaşam,İlk ve ortaokullarda sağlık yaşam, teknoloji ve sigara bağımlılığı, liselerde ise sağlıklı yaşam, sigara, alkol, madde ve teknoloji bağımlılığı modüllerini içermektedir. Öğrencilerin yanı sıra veliler ve diğer kurumlardan gelen eğitim taleplerine de cevap verilmektedir.

 

2015 yılında okullarda başlayan TBM eğitimleri Programı  iki yıl içinde 11 milyon öğrenci ve 2 milyon veliye ulaştı. 20 milyon öğrenciye ve toplum tümüne ulaşılması hedeflenmektedir. www.tbm.org.tr Adresinden ilgili dokümanlara ulaşılması mümkün olup herkese açıktır.

 

Bağımlılıklardan uzak, sağlıklı Uyuşturucu ile Mücadele Kurulu (UMK) Adalet, Aile ve Sosyal Politikalar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Gençlik ve Spor , Gümrük ve Ticaret, İç İşleri, Milli Eğitim ve Sağlık bakanlıklarının işbirliği ile yürütülen uyuşturucu ile mücadele eylem planı ile de, ülke çapında uyuşturucuya olan talebin ve arzın azaltılması, koruyucu ve önleyici çalışmalar yürütülmektedir.

 

MADDE BAĞIMLILIĞI NEDİR?

 

* Vücudun bir ya da birden çok işlevini olumsuz yönde etkileyen maddelerin kullanılması,

* Bundan dolayı zarar görüldüğü hâlde bu maddelerin kullanımının bırakılamaması durumuna verilen ad'dır.

* Madde bağımlılığı bir beyin hastalığıdır. Kullanılan maddenin (sigara, alkol, uyuşturucu maddeler) beyinde meydana getirdiği bir takım biyokimyasal etkiler sonucu oluşmaktadır.

* Bağımlılık yapan maddeler beynin ödül kimyasalı olan dopamini tetiklemektedir. Beyin maddeyi bir ödül gibi algılamakta, tekrar alınma isteği oluşturmaktadır.

 

NEDEN MADDE KULLANILIR?

 

Bir çok nedeni olmakla birlikte kişiler genellikle sorunları ile baş edemediklerinde madde kullanırlar. Akran baskısı, çevresel, genetik, biyolojik, psikolojik gelişim dönemlerindeki nedenler de bağımlılık için risk faktörüdür.

 

BAĞIMLILIK YAPAN MADDELER NELERDİR?

 

Bağımlılık yapan madde deyince akla uyuşturucu maddeler gelmektedir. Oysa sigara ve alkolde bağımlılık yapıcı birer maddedir. Sigara ve alkol kolay ulaşılabilmesi ve temin edilebilmesi nedeni ile de daha tehlikeli ve uzun vadede daha zararlı sonuçları olan bağımlılık yapıcı maddelerdir. Sigara ve alkol bağımlılığının diğer tehlikeli bir boyutu da bunları kullanmayan kişinin uyuşturucu madde kullanmamasıdır. Bu yönüyle sigara ve alkol bağımlılığı uyuşturucu madde bağımlılığına bir basamak teşkil etmektedir.

 

BAĞIMLILIK SÜRECİ NASIL GELİŞİR?

 

İnsan metabolizmasının temel taşı olan hücrenin temel ihtiyaçları su, şeker, protein ve yağ gibi maddelerdir. Sigara içen bir kişi nikotin aldığında hücre tanımadığı bu maddeyi reddeder ve vücudumuz bulantı, kusma, öksürme gibi tepkiler verir. Sigaranın sürekli içilmesi halinde bir süre sonra hücre temel ihtiyacı olan su, şeker, protein ve yağ gibi nikotini de hayati bir ihtiyaç gibi algılar, zamanla bu temel ihtiyaçlar sırasında yağ, protein gibi maddelerden daha üst sıraya çıkabilir. Sabah uyanır uyanmaz kahvaltıdan önce insanların sigara içme isteği bağımlılık yapıcı maddenin hücre tarafından talep edilmesidir.

 

BAĞIMLILIK DÖNGÜSÜ

 

Bir kereden bir şey olmaz ---> Bir kereden başka asla ---> Ben bağımlı olmam ---> İstersem bırakırım ---> Bu meret bırakılmaz ki ---> Bırakmak zorundayım ---> Artık bırakacağım ---> Bıraktım bir daha başlamam ---> Bir kereden bir şey olmaz……….

 

BAĞIMLILIK SADECE KİŞİNİN KENDİSİNİ DEĞİL AİLEYİ VE TÜM TOPLUMU ETKİLER

 

Bağımlılık sadece kişinin kendi düzenini değil, direk ailenin düzenini maddi ve manevi yönden etkiler.Tedavisi uzun ve masraflı bir süreç olduğu için aileye ve topluma da ayrıca bir yük getirir.

 

BAĞIMLILIK KİŞİDE NELERİ DEĞİŞTİRİR?

 

* Bağımlının kendine güveni azalır.

* Bağımlının kendini kontrolü zayıflar.

* Bağımlının insani prensipleri ve değerleri yok olmaya başlar.

* Bağımlının idealleri ve geleceği ile ilgili ümitleri yıkılır.

* Kullandığı maddeler bağımlının vücudundaki savunma mekanizmalarını yok edip bağışıklık sistemini zayıflatır.

 

BAĞIMLILIK VE SUÇ

 

Bağımlı kişi sosyal çevresini maddeye en kolay ulaşabileceği ve rahatça kullanabileceği şekilde organize eder. Özellikle uyuşturucu madde bağımlılığı kişinin sosyal hayatını, çalışma hayatını, öğrenci ise okul hayatını bitirir. Maddeye ulaşmak için tüm ekonomik imkanlarını kaybeden bağımlı, başta hırsızlık olmak üzere, fuhuş, cinayet gibi suçlara karışabilir. İstatistikler bağımlı kişilerin mutlaka suça karıştıklarını göstermektedir.

 

Alkol kaynaklı trafik kazalarının oranı %21.9 dır. Alkol aldıktan sonra suç işleyenlerin % 54’ü cinayet suçu işliyor.Uyuşturucu aldıktan sonra suç işleyenlerin % 47’si uyuşturucu ile ilgili suçlar, % 23’ü cinayet suçu işliyor.

Suça sürüklenen çocukların % 31.9 u bağımlılık yapan madde kullanıyor.(TÜİK 2014)

 

 BAĞIMLILIK SENDROMUNUN ÖLÇÜTLERİ NELERDİR?

 

Aşağıdakilerden üçü görülüyorsa o kişi bağımlıdır.

* Madde miktarını giderek arttırıyorsa

* Bıraktığında fiziksel ve ruhsal yoksunluk belirtileri ortaya çıkıyorsa

* Bırakmak çabaları sürekli boşa çıkıyorsa

* Madde için fazlaca zaman harcıyorsa

* Sosyal, mesleki ve kişisel etkinliklerini azaltmışsa yahut tamamen bırakmışsa

* Fiziksel veya ruhsal sorunlara yol açmasına rağmen madde kullanmaya devam ediyorsa

* Planladığından daha fazla madde kullanıyorsa

 

Üniversiteli Bir Gencin Madde Kullanmasına Neden Olabilecek Bazı Sorunlar

 

* Lisedeki ebeveyn kontrolünün birden bire kalkması

* Yeni bir ortam, sosyal çevreyi yeniden yapılandırma ihtiyacı

* Yalnızlık duygusu

* Duygusal yönden ergenlik çağı problemlerinin uzaması

* Barınma problemleri, maddi problemler

 

TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI

 

Madde bağımlılığı hayatımıza hızlıca giren bir bağımlılıktır. Teknoloji bağımlılığı ise hayatımıza sinsice, fark edilmeden giren bir bağımlılıktır. Sosyal medyada aşırı zaman geçirme, internet bağlantısının kesildiği zamanlarda panikleme haliyle kendini belli eder.

Okul öncesi ve ilkokul çağındaki aşırı internet, bilgisayar kullanımı çocuklarda öğrenilmiş otizmin gelişmesine neden olabilir.

Teknoloji bağımlılığından kurtulmanın çaresi yüz yüze ilişkilerin geliştirilmesi ve basılı materyallerden bilgi edinme ve kitap okuma alışkanlığı kazanılmasıdır.

 

 MADDE BAĞIMLILIĞI TEDAVİ EDİLEBİLİR Mİ?

 

Gönüllü olunması şartıyla başarı sağlanmaktadır. Ancak zoraki tedavilerden bir sonuç alınamamaktadır. Kişinin istekli ve kararlı olması çok önemlidir. Ayrıca aile ve toplumsal desteğe ihtiyaç vardır.Isparta ilinde AMATEM (Alkol ve Uyuşturucu Madde Bağımlıları Tedavi Merkezi) ayakta tedavi ile hizmet vermeye başlamıştır.

 

BAŞKA NE YAPABİLİRİZ

 

Gençlere madde'den korunmalarının en iyi yolunun hiç başlamamak olduğu bilincini yerleştirmek olmalıdır.Madde teklifinin genellikle bir tanıdıktan,çoğunlukla da en yakın arkadaştan geldiğini çocuklarımıza hatırlatmalı,buna göre arkadaş edinmelerini tembihlemeliyiz. Ailesinden kopup  Üniversite eğitimi için başka bir il de yaşamaya başlayan gençler yalnızlık duygusu yaşamaya başlarlar ve sosyal çevre edinme ihtiyacı duyarlar.İşte tehlike burada başlar. Sizler Türk Ocağını, kamu yararına çalışan bu Milli Mektebi tanımış olmakla şanslısınız.Son olarak sizlere önerim şudur.Özellikle gençlerimizin çeşitli yerlerden gelen bir teklife "HAYIR" diyebilme becerilerinin geliştirilmesi çok önemlidir. Merak duygusunun veya bir defadan bir şey olmaz düşüncesinin çok tehlikeli bir eşik olduğunu çocuklarımızın beyinlerine nakşetmeliyiz.

                              

Soru,cevap sonrası sohbet, yaklaşan yeni yılın ülkemize ve insanlığa hayırlar getirmesi dilekleri ile sonlandırıldı.


PAYLAŞ